دنیای ‏جغرافیای

ساختمان زمین

زیر سطح زمینی که ما برآن گام می گذاریم بـر خــلاف سطــــح سـخت وجامدآن ویژگیهای خاص خود را دارد. با افزایش عمق هم جنس وهم حالت مواد سازنده زمین تغییر می کند . این همان چیزی است که باعث تعجب و شگفتی می شود . کره زمین را براساس تغییر خواص فیزیکی وشیمیایی آن به چند لایه تقسیم می نمایند. پوسته(crust)

دانشمندان علوم زمین و زلزله شناس با مطالعه امواج ثبت شده زلزله ها درایستگا ههای زلزله سنجی وزلزله شناسی به این واقعیات متفاوت از هم پی برده اند. اولین بررسی ها که در این زمینه انجام شده است بیانگر تغییر روند امواج در اعماق چهل کیلومتری خشکیها و پنج کیلومتری کف اقیانوسها می باشد جائی که بنام حد فاصل بین پوسته و گوشته شناخته می شود و به افتخار کاشف آن« موهوروویچ» استاد دانشگاه زاگرب به نام انفصال «موهو» معروف شده است . ضخامت متوسط قسمت جامد پانزده کیلومتر و وزن مخصوص آن 2.7 است . ضخامت پوستهپوستهبه لایهٔ سخت بیرونی سیارات میگویند. پوسته قسمتی از لیتوسفر است. پوسته از انواع مختلفی از سنگها ساخته شده‌است. از جمله : سنگ آذرین، سنگ رسوبی، سنگ دگرگونه. در پایین پوسته گوشته است. پوسته دارای دو بخش متفاوت است: پوستهٔ قاره‌ای و پوستهٔ اقیانوسی. ضخامت پوسته در نقاط مختلف زمین بین ۵ تا ۷۰ کیلومتر است.پوسته قشرنسبتا نازکی دراطراف کره ی زمین است. ترکیب وساختمان پوسته درزیرقاره هاواقیانوس هاباهم متفاوت است.پوسته ی زمین درزیرقاره ها از دو لایه ی سیلیسیم وآلومینیوم وسیلیسیم ومنیزیم وآهن درست شده است. در قرآن که خداوند کوه ها را میخ های زمین قرار داده است به چه معنا است؟وتد به میخهای بزرگی از تکه چوب يا فلزی گفته می شود که بخش بزرگتر آن در زمين يا ديوار کوبيده می شود و بخش کوچکتری از آن بيرون می ماند. در مورد کوهها علت تشبیه آن به میخ چندین علت می تواند داشته باشد که مفسرین به برخی از این موارد اشاره کرده اند و البته تحقیقات زمین شناسی در مورد کوهها هم به فهم اینه مطلب کمک کرده است همانطور که می دانید زیر پوسته زمین مواد مذاب جریان دارد و همچنین لايه بيرونی زمين (قاره ها و اقيانوسها) از تعدادی صفحه های بزرگ و کوچک تشکيل شده اند و بر روی منطقه نسبتاً مذابی شناورند. این صفحات در سمت و سوهای گوناگون در حرکت هستند کوه‌ها در فاصله این صفحه‌ها قرار دارند و توازن و تعادل و يکپارچگی اين صفحه های در حال حرکت را حفظ می کند و علاوه بر اينکه ريشه هاى عظيمى در اعماق زمين دارند با این توضیح که : شعاع زمین حدود 3750 مایل است و پوسته‌ای که ما روی آن زندگی می‌کنیم بین 1 تا 30 مایل ضخامت دارد که در مقایسه با سطح زیرین و مذاب بسیار نازک است و لذا امکان لرزش آن زیاد است. ضخامت پوسته زمین زیر اقیانوس 5 کیلومتر،و زیر قاره‌ها 35 کلیومتر و زیر رشته‌کوه‌های بزرگ 80 کیلومتر است.پوسته زمین در این قسمت‌ها مانند پی‌های قوی‌ای است که کوه‌ها روی آن قرار دارندکوه‌ها مانند میخ عمل می‌کنند و پوسته زمین را نگه می‌دارند همچنین کوهها همانند ديوارهاى بلند در برابر طوفانهاى سخت و سنگين بوده و پناهگاه مطمئنى براى آسايش انسان مى سازند چرا که اگر نبودند دائما زندگى انسان زير ضربات کوبنده طوفانها ناآرام مى بود. علاوه بر همه اينها در اطراف کره زمين قشر عظيمى از هوا وجود دارد که بر اثر وجود کوهها که به صورت دنده هاى يک چرخ همراه زمين حرکت مى کنند، دانشمندان مى گويند اگر سطح زمين صاف بود، قشر هوا به هنگام حرکت زمين روى آن ميلغزيد، و طوفانهاى عظيم ايجاد مى شد، و هم ممکن بود اين اصطکاک دائمى سطح زمين را داغ و سوزان و غير قابل سکونت کند.(اقتباس از: قرآن و اسرار آفرينش، همان، ص 113 و 112 و همچنين تفسير نمونه ذيل نباء ، 7 و مرسلات ، 27) ساختمان پوسته زمین نوع پوسته متوسط ضخامت متوسط عمر ترکیب اصلی

پوسته قاره ای 20- 28 3میلیارد سال گرانیت

پوسته اقیانوسی 10کیلومتر معمولا 70تا 100میلیون سال قدمت دارد بازالت

+ نوشته شده در شنبه سوم دی 1390ساعت 21:42 توسط سومc |

مرز زمین و آسمان-مسطح ترین قسمت کره زمین

فکر می کنید بازترین، بی مانع ترین و یکدست ترین جای زمین کجاست؟ در واقع زمینی مسطح و بایر در کشور استرالیا که امروزه پوشیده از نمک است، از هر جای دیگری در دنیا مسطح تر است، درست مانند یک آینه! این آینه نمکی، دریاچه آیری نامیده میشود و اگر در زمین 9582.95 کیلومتر مربعی آن بایستید، تنها یک خط، مرز بین زمین و آسمان را به شما نشان میدهد. در این منطقه مملو از نمک کم تر موجود زنده ای تاب می آورد. اغلب آرامشی بی نظیر همه جا را فرا میگیرد و هیچ اتفاقی در این زمین باز و وسیع نمی افتد.نشنال جئوگرافیک مجموعه ای از بهترین عکسهای موری فردریکز را منتشر کرده است. فردریکز طی 8 سال گذشته، 16 بار برای عکاسی به این منطقه سفر کرده است. وی عکسهای بی نظیری خلق کرده که میتوانید آنها را در گزارش امروز خبرآنلاین ببینید.

باران غافلگیرکننده
در اولین لحظه های سپیده دم، با بارش باران، انعکاس نورها قدری تغییر کرده است. بارش باران در این منطقه نمکین استرالیا بسیار نادر است

رنگ قرمز جادویی
خلبانانی که از روی این منطقه پرواز میکردند، به عکاس گفته بودند که گاهی که منطقه خیلی خشک میشود، زمین به رنگ قرمز در می آید. به گفته عکاس، وی بعدها متوجه شد که رنگ قرمز را گونه ای ارگانیسم که تنها در محیط های بسیار نمکی زندگی میکند، به زمین میدهد. .

رنگ زرد استثنایی
به گفته عکاس، این عکس سپیده دم گرفته شده است. خط سیاه، مرز آسمان و زمین را نشان می دهد. خود عکاس می گوید که تا آن زمان، این رنگ زرد را در این منطقه تجربه نکرده بوده است.

در تعقیب ستاره ها
گرفتن این عکس سه ساعت طول کشیده است. می توانید منحنی هایی که دو ستاره درخشان به جا گذاشته اند را ببینید. می بینید که روی سطح آرام و بی مانع این منطقه، هیچ اتفاقی به جز بازتاب مهتاب در این سه ساعت روی نداده است.

نقاشی طبیعت
در این سرزمین خشک، رسیدن توفان با رعد و گرد و غبار، منظره ای شگفت را به وجود می آورد که می توانید لحظه ای از آن را در این عکس ببینید. عکاس چند عکس را کنار هم گذاشته و این تصویر پاناروما را به وجود آورده است.

مرز زمین و آسمان
این تصویر نیم ساعت بعد از غروب خورشید گرفته شده است. چنان که می بینید تنها یک خط ظریف، مرز آسمان و زمین را نشان می دهد. بارش باران روی انعکاس نورها موثر بوده است.

تنوع رنگها
در این عکس که درست بعد از گرگ و میش هوا گرفته شده است، تنها یک مرز سیاه در فاصله ای بسیار دور از عکاس، آسمان را از زمین جدا میکند. چنان که می بینید از نارنجی تا آبی تیره در این تصویر وجود دارد. عکاس به این بازه رنگی کاملا هشیار بوده است.

خدایا زیبائی تو شکر

+ نوشته شده در شنبه سوم دی 1390ساعت 21:12 توسط سومc |

سوالات جغرافی پایه سوم راهنمایی سال سوم راهنمایی

نمونه سئوالات جغرافیای سال سوم راهنمایی

1- کدام یک از اطلاعات زیر از کره جغرافیا یی نمی توانیم استفاده کنیم .

الف : نصف النهار ب: چگونگی ارتباط مردم جهان از راه دریا ج: محل قطب جنوب شمال د: خیا بان ها و مرکز خرید

2- کامل ترین و متداول ترین وسیله مطالعه جغرافیا چیست ؟ ا

لف : جدول ب: عکس و فیلم ج : نقشه د: کتاب ها و فرهنگ ها جغرافیایی

3- برای تهیه نقشه باید چگونه به پدید ها ی زمین نگاه کنیم ؟ ا

لف: به صورت مایل ب: از بالا و عمودی ج: از زاویه ای که جزییات دیده نشود د : از روبرو و مستقیم 4- اطلس چیست ؟

الف : همان نقشه جغرافیایی است که بزرگتر رسم شده است . ب: مجموعه ای از نقشه ها که در یک کتاب رسم شده باشد . ج: کره جغرافیایی که گسترده شده باشد . د: مجموعه ای از نقشه ها که روی دیوار کنار هم گذاشته باشند .

5- فواید نقشه با مقیاس کوچک چیست ؟ الف : جزییات را به طور مشخص نشان می دهد . ب: پدیده های طبیعی را با اندازه ای نزدیک به اندازه واقعی نشان می دهد . ج: مساحت بیشتری از یک سرزمین را نشا ن می دهد . د: پدیده های بزرگتری را با مساحت کمنری نشان میدهد .

6- کدام یک از مقیاس های زیر مساحت بیشتری را نشان می دهد . ا

لف : ۱ ب: ۱ ج: ۱ د: ۱ -

۱۰۰/۰۰۰ ۱۰/۰۰۰ ۱۰۰۰ ۱۰۰

7- در نقشه ای با مقیاس ___۱___ فاصله در شهر A و B از یگدیگر 120 سانتی متر است فاصله ۰۰۰/ ۵۰ حقیقی این دو شهر از هم چند کیلو متر است . الف: 6000 ب: 6 ج: 60 د: 600

8- چگونه می توانیم اندازه واقعی یک رود خانه را در روی نقشه پیدا کنیم . الف : اندازه آن ها را روی نقشه اندازه کنیم ب: با استفاده از اندازه نقشه ج: از روی نقشه نمی توان اندازه واقعی را اندازه گرفت د: با استفاده از مقیاس نقشه

9- کدامیک از اطلا عات زیر از نقشه جغرافیایی بدست می آید .

الف : چرخش زمین ب: فاصله واقعی ازآسیا و امریکا ج: جزئیات پدیده های زمین د : کروی بودن زمین

10- میزان کوچک شدن نقشه نسبت به اندازه واقعی آن را چه می گویند ؟

الف : مقیاس کسری ب: مقیاس نقشه ج: توجیه نقشه د: مقیاس خطی 11- اگر در نقشه ای با مقیاس ___۱___ طول رودی یک سانتی متر باشد طول رود در روی زمین چند متر است . ۰۰۰/ ۵۰

الف : 000/50 ب: 5000 ج: 500 د: 50

12- کدام یک از علائم زیر از در نقشه برای نمایش فرود گاه می باشد .

الف : P ب: H ج: V د : ÷

13- کدام یک از موارد زیر به ما در پیش بینی طوفان های مهیب کمک می کند .

الف : عکس های معمولی ب: عکس های ماهواره ای ج: عکس های هوایی د: مدل جغرافیایی 14- چه عکس هایی به ترتیب برای تهیه نقشه های جغرافیایی وتهیه اطلاعات بسیار مفید به کار می رود .

الف : عکس های معمولی – عکس های ماهواره ای ب : عکس های هوایی – عکس های معمولی ج : عکس های ماهوره ای - عکس های هوایی د : عکس های هوایی – عکس های ماهواره ای

15- به ابزاری که فهم موضوعات جغرافیایی را برای ما آسان می کند می گویند .

الف : اطلس ب: فرهنگ جغرافیایی ج: کره جغرافیایی د: مدل جغرافیایی

16- طول جغرافیایی جاده ای بین دو شهر 20 کیلو متر است . روی نقشه این فاصله 20 سانتی متر است مقیاس این نقشه چه صورت نشان داده می شود .

الف : ___۱___ ب : ____۱____ ج : ____۱____ د : ____۱____ ۰۰ . / ۱۰۰ ... /۱۰ ۱۰۰ ۰۰۰/ ۲۰۰ 17- به تپه هایی که از جنس ماسه های ریز که بر اثر باد در نواحی بیابانی جابجا می شوند چه می گویند . الف : تلماسه ب: یخچال ج: فر سایش د: ناهمواری 18- چه عاملی در بیابان سبب تخریب سنگ ها می شود .

الف : تفاوت دمای شب وروز ب: یخچال ها ج: آب های جاری د : باران ها شدید

- چه عاملی در فرسایش دخالت ندارد .

الف: باد ب: امواج دریا ج: یخچال د : شیب زمین

- به خمیدگی یا چین خوردگی به سمت بالا چه می گویند .

الف: تاقدیس ب: چین مایل ج: چین قائم د: ناودیس

21- به شکستگی ها یی که با اختلاف ارتفاع لایه های رسوبی همراه است ................. می گویند .

الف : چین خوردگی ب: گسل ج : ناهمو اری د: ناودیس

22- کدامیک از کوه های زیر در اثر شکست بوجود آمده است .

الف : شیر کوه الوند ب: کوه های شرق آفریقا ج: کوه دماوند د: کوه زاگرس

- از دهانه آتشفشان های غیر فعال چه موادی خارج می شود .

الف : بمب های آتشفشانی ب: خاکستر ج: بخار های گوگرد د: ابر ها ی غلیظ گوگردی همراه با بخار آب

24- جزیره سورتزی در اقیانوس اطلس در اثر چه عواملی بجودآمده است .

الف : چین خوردگی ب: شکست در زمین ج: فوران آتشقشانی د: بالا آمدن مواد مذاب 25- چرا دانش جغرافیا با فعالیتهای میدانی همراه است .

الف : زیرا بر ای آشنا یی بیشتر با آ ن به نمودار ها و جداول جغرافیایی نیازمندیم ب: زیرا دانشی است که برای فهم آن از نقشه استفاده می کنیم ج: زیرا بیش از هر دانش دیگری به مشاهده مستقیم نیا ز دارد . د: زیرا نیازمند دقت و تجربه زیادی است .

26-در بیابان ها چه عاملی سبب باد های نسبتاً شدید می شود . الف : گرمای زمین ب: تفاوت دما ج: بارش باران د: فشار هوا

27- کوه های شرق آفریقا در اثر چه عاملی بوجود آمده اند ؟

الف : شکست در زمین ب: بالا آمدن مواد مذاب ج: چین خوردگی د: آتشفشان 28- در یاچه ها از چه آب هایی بوجود آمده اند ؟

الف : آب های فرو رو ب: آب خوان ج: آب های زیر زمینی د : آب های جاری

- رود های دائمی چگونه بوجود آمده ا ند ؟ الف : از آب های زیر زمینی و ذوب برف ها ب: از ذوب تدریجی برف ها و ریزش باران ج: از بهم پیوستن جویبار ها د : از آب های جاری

- به سرزمینی که یک رود با شاخه ها یا شعبه هایش در آن جاری است چه می گویند .

الف : حوضه رود ب: خط تقسیم آب ج: دهانه رود د : آبشار 31- قسمت های مختلف یک سیلا ب را از بالا به پایین به ترتیب چه می گویند .

الف : آبگیر – آبراهه – مخروط افکنه ب: آبگیر – مخروط افکنه – آبراهه ج: آبراهه – آبگیر – مخروط افکنه د: مخروط افکنه – آبراهه – آبگیر

32- هنگامی که رود در نواحی کم شیب سطح همواری را با آبرقت ها خود ایجاد می کند چه چیزی را بوجود می آورد . الف : دلتا ب: جلگه های آبرفتی ج: حوضه رود د : دهانه رود 33- کار اصلی کدام یک از وسایل زیر نمایش ساده اطلاعات جغرافیایی است . الف : نقشه ب: کره جغرافیایی ج: نمودار د: رایانه

-کدام یک از کوه های زیر در اثر با لا آمدن مواد مذاب ایجاد شده است .

الف : کوه دماوند ب: تفتان ج: سبلان د: شیر کوه

- بر اثر آزاد شدن انرژ ی های درون زمین ایجاد می شود ؟

الف : چین ب : سیلاب ج: آتشفشان د: زمین لرزه

- بهترین راه برای خروج مواد مذاب زمین کجا می باشد . الف : گسل ها ب: قله ها ج: دره ها د: صفحه ها

37 - دلتا در چه محلی بوجود می آید ؟ الف : محل ورود رود به دریاچه ب: محل ورود رود به دریا ج: محل ورود رود به باتلاق د: محل ورود رود به ریگزار ---------------------------------------------------

- هنگامی که رود در نواحی کم شیب سطح همواری را با آبرفت های خود ایجاد می کند چه چیزی بوجود می آید . الف : دلتا ب: جلگه های آبرفتی ج: حوضه رود د: دهانه رود ----------------------------------------------------

39- از این وسیله برای مقایسه در جغرافیا استفاده می شود ؟ الف : جدول ب: کره ج: نقشه د: کتاب جغرافیایی ----------------------------------------------------

40- بهترین وسیله برای تعیین ظهر شرعی است ؟ الف : شاخص ب: قطب نما ج: ستاره قطبی د: سایه اجسام ----------------------------------------------------

41- سال 365 و 6 ساعت را چه می نامند ؟ الف : سال عادی ب: سال کبیسه ج: سال واقعی د: سال رسمی ----------------------------------------------------

42- مساحت کدام اقیانوس ها تقریبا با هم برابر است . الف : آرام و اطلس ب : هند و آرام ج: منجمد شمالی و هند د: اطلس و هند ---------------------------------------------------

- 43- سرمای طولانی و بارندگی کم از ویژگی های کدام منطقه آب و هوایی است . الف : برًی ب: کوهستانی ج: قطبی د: مدیترانه ای ---------------------------------------------------- 44- اگر طبقات رسوبی نرمی کمتری داشته باشد و یا فشار طبقات قوی باشد چین های ......... بوجود می آید . الف : راست ب: مایل ج: خوابیده د: منظم

----------------------------------------------------

45- کدام یک از اطلا عات از نقشه بهتر بدست می آید ؟ الف : محل قطب شمال و جنوب

ب: فاصله حقیقی آسیا از آمریکا ج: محل دقیق پدیده ها د: چگونگی ارتباط مردم جهان از راه دریا

46- کار اصلی کدام یک از وسایل مطالعه جغرافیایی نمایش ساده اطلا عات جغرافیایی است ؟

- کدام یک از کوهها در اثر شکست در زمین پدید می آید ؟ - البرز - الوند - کوههای شرق افریقا - دماوند

48- سرزمینی که یک رود با شعبه هایش در آن جاری ا ست چه می گو یند ؟

49- به مجموعه نقشه ها که در یک کتاب جمع آوری شده باشند .................. می گویند .

50- تغییر شکل نا همواری ها توسط انسان با هدف بهر ه برداری از .......... یا ...... انجام می شود .

51- در طبیعت به شکستگی هایی که با اختلاف ارتفاع لایه های رسوبی همراه است .................. می گویند . 52- جا هایی که صفحات پوسته زمین به هم بر خورد می کنند ................... به وجود می آید .

53- میزان نفوذ پذیری آب در زمین به ................. و ......... آن بستگی دارد .

54- به مقدار آبی که در مدت یک ثانیه از جایی معین در مسیر رود عبور می کند ............. می گویند .

55- برای تهیه نقشه باید با دید ............. به پدیده های طبیعی نگاه کرد .

56- عوامل تغییر دهنده چهره زمین .............. یا به سرعت شکل ناهمواری ها را تغییر می دهند .

57- به خمیدگی یه چین خوردگی به سمت پایین را ................ می گویند .

58- صفحات پوسته زمین همواره ثابت هستند حرکت نمی کنند . صحیح یا غلط را مشخص کنید .

59- بر اثر خروج مواد مذاب در دریا و اقیانوس ممکن است ............... به وجود بیا ید .

60- فرسایش خاک وقتی شدید تر می شود که در روی زمین گیاهان .............. وجود داشته باشد .

61- تپه ماسه ای را تعریف کنید .

62- در نقشه ای با مقیاس ____1 ___ فاصله دو شهر 30 سانتی متر است فاصله ی حقیقی این دو 15000 شهر چند کیلو متر است .

63- عکس های ماهوره ای چه اطلا عات مفید و جدیدی را در اختیار ما قرار می دهند .

64- مدل جغرافیایی چیست و معروفترین آن کدام است .

65- انواع نمودار ها را نام ببرید .

66- جغرا فی دانان تنها در چه صورتی می توانند اطلا عات جدید جغرا فیایی تولید کنند .

67- پیکر شناسان زمین چه کسانی هستند ؟

68- در کدام نواحی ناهمواری ها با سرعت بیشتری تغییر شکل می دهند چرا ؟

69- انسان با چه اقداماتی باعث تغییرات در شکل ظاهری زمین می شود ؟

70- شکل یک آتشفشان و قسمت های مختلف آن را نام ببرید .

71- کدام یک از کوههای زیر بر اثر بالا آمدن مواد مذاب به وجود آمده است ؟ شیر کوه - کوه های شرق آفریقا – دماوند – رشته کوه البرز -

72- تغییر شکل ناهمواری ها توسط انسان به چه هدفی صورت می گیرد .

73- به شکستگی هایی که با اختلاف ارتفاع لایه های رسوبی همراه است .............. می گویند .

74- از عکس های هوایی برای تهیه ....................... استفاده می شود .

75- تفاوت دمای شب و روز در نواحی بیابانی ............ است .

76- پوسته زمین یکپارچه و کاملاً به هم پیوسته است . ( صحیح یا غلط )

77- آب ها به درون خاک ماسه نسبت به خاک رسی بهتر نفوذ می کنند . ( صحیح یا غلط )

78- مصب رود چیست /

79- آب خوان به چه چیزی می گویند .

80- برای خواندن نقشه به چه مواردی باید توجه کرد .

81- کدام پدیده ها در آتشفشان های غیر فعال نشانگر فعالیت درونی زمین است .

82- در مناطق کوهستانی چه عواملی موجب تغییر شکل کوهستان ها می شود .

83- مواد حاصل از تخریب کوهستان ها به چه شکل هایی پایین می آید .

84- انواع شکستگی های لایه های رسوبی را نام ببرید .

85- زمین لرزه در سطح زمین چه تغییراتی را ایجاد می کند .

86- به خمیدگی ها یا چین خوردگی ها به سمت بالا .................. و به خمیدگی ها و چین خوردگی ها به سمت پایین .............. می گویند

87- برای مشاهده دقیق تر موضو عات جغرافیایی از ....................... استفاده می کنند .

88- کار اصلی .............. و ................. نمایش ساده اطلاعات جغرافیایی است .

89- دانش جغرافیا بیش از هر دانش دیگری به ............... نیاز دارد .

90- بالا آمدن آب اقیانوس ها و دریا را ............. و پایین آمدن آن را ............ می گویند .

91 - چین خوردگی هیمالیا بر اثر چین خوردگی لایه های رسوبی بوجود آمده است .

92- جزیره سورتزی در اقیانوس اطلس بر اثر چین خوردگی به وجود آمده است .

93- امروزه برای تهیه تقشه های جغرافیایی از چه عکس های استفاده می شود .

94- بیشترین زلزله ها در چه مناطقی از زمین اتفاق می افتد .

95- قسمت های مختلف یک سیلاب را نام ببرید.

96- برای جلوگیری از خطر سیلاب چه کار ها یی می توان انجام داد.

97- از آب ذخیره شده پشت سد چه استفاده ای میشود.

98- رود های فصلی چگونه به وجود می آیند.

99- کار زلزه نگار چیست.

100-دبی رود چیست .

101- شیب قاره را تعریف کنید.

102- منظور از ایوان خشکی چیست؟

103- موج چگونه بوجود می آید ؟

104- در آتشفشان های غیر فعال مانند دماوندو تفتان چه پدیدهایی نشان دهنده فعالیت های درونی زمین است.

105- چرا بعد از میلیون ها سال شناسایی شکل اولیه چین خوردگی دشوار است .

106- دره های پیر و جوان را با هم مقایسه کنید.

107- چه موقع سیلاب اتفاق می افتد.

108- سرعت روی با عرض 150 متر در هر ثانیه جهار متر است . در صورتی که عمق آب این رود پنج متر باشد دبی این رود چند متر مکعب است .

109- چرا جریان های دریایی بطور مستقیم حرکت ندارند و از مسیر خود خارج می شوند.

111-فرسایش چیست .؟

112- به همه پستی ها و بلندی های سطح زمین ........... می گویند .

113- به بستری می گویند که رود ها در آن حرکت می کند

.114- در این فصل بیشتر زمین گرم میشود و انرژی زیادی دریافت می کند

.115- هنگام استفاده از نقشه ............... آن باید با جهت ایستادن ما منطبق باشد

.116- طول جاده ی بین دو شهر 30 کیلو متر است روی نقشه این فاصله 20 سانتی متر شده است . مقیاس نقشه به چه صورتی نشان داده می شود. کره ی جغرافیایی چه اطلاعاتی در اختیار ما میگذارد؟

عیب کره ی جغرافیایی چیست ؟

برای مشاهده ی دقیق تر پدیده های جغرافیایی از چه وسیله ای استفاده می کنیم ؟

نقشه را تعریف کنید ؟

برای تهیه ی نقشه از چه عکس هایی استفاده می کنند ؟

برای تهیه ی نقشه ، از کجا بایدبه پدیده ها نگاه کنیم ؟

از یک کوه به چه صورت نقشه تهیه می کنند ؟

اطلس چیست ؟

نقشه و کره چه تفاوت و چه شباهتی به هم دارند ؟

چه اطلاعاتی را به کمک نقشه، بهتر بدست می آوریم ؟ ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

مقیاس نقشه را تعریف کرده و انواع آن را نام ببرید ؟ ( درس 2)

در مقیاس1000000 /1 هر سانتی متر روی نقشه ، چند کیلومتر در طبیعت است ؟

رودی که عرض آن 100 متر است بر روی نقشه 10 سانتی متر دیده می شود، مقیاس این نقشه را مشخص کنید ؟

در نقشه ای با مقیاس250000/1 فاصله ی شمال تا جنوب تهران 150 سانتی متراست ، این فاصله چند کیلومتر است ؟

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

انواع عکس های جغرافیایی را نام ببرید ؟ ( درس 3

) انواع وسایل مطالعه در جغرافیا را نام ببرید ؟

جغرافی دانان از عکس های ماهواره ای چه استفاده ای می کنند ؟

معروف ترین مدل در آموزش جغرافیا ، چه وسیله ای است ؟

کار اصلی نمودارها و جدول ها چیست ؟

درچه صورت نمودارها ارزش بیشتری دارند ؟

انواع نمودار ها را نام ببرید ؟

بهترین روش آموزش مفاهیم جغرافیا ، چیست ؟ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

چه پدیده هایی را ناهمواری می نامند ؟ ( درس )

آیا شکل ناهمواری ها دراثر مرور زمان ثابت است ؟ توضیح دهید؟

پیکر شناسان زمین در باره ی چه موضوعی مطالعه و تحقیق می کنند ؟

ناهمواری را تعریف کنید ؟

مراحل فرسایش را نام ببرید ( تعریف فرسایش)

چه عواملی باعث تغییر شکل ناهمواری ها می شود ؟

عوامل تغییر شکل دهنده ی ناهمواری ها، در کوهستان کدامند ؟

عوامل تغییر شکل دهنده ی ناهمواری ها در بیابان کدامند ؟

علّت وزش بادهای شدید در بیابان ها چیست ؟

عوامل تغییر شکل دهنده ی ناهمواری ها در سواحل کدامند؟

تغییر شکل ناهموار ها در کجا با سرعت بیشتری انجام می گیرد ؟ چرا؟

انسان با چه اقداماتی باعث تغییر شکل ناهمواری ها می شود ؟ ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

رسوب و رسوب گذاری را تعریف کنید ؟ ( درس 5)

چین خوردگی های زاگرس ، البرز و هیمالیا چگونه بوجود آمده اند؟

انواع چین خوردگی را نام ببرید ؟

گسل را تعریف کرده و انواع آن را نام ببرید ؟

چهار عامل بوجودآورنده ی کوهستان را نام ببرید؟

قلّه ی دماوند وکوههای شرق آفریقا هر یک در اثر کدام عامل ایجاد شده اند ؟

باتولیت را تعریف کرده و دو نمونه از این پدیده را نام ببرید ؟

آیا پوسته ی زمین یک تکّه و به هم پیوسته است ؟شرح دهید.

رشته کوه های بستر اقیانوس ها چگونه به وجود می آیند ؟ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

بهترین جا برای خروج مواد مذاب ( ماگما) از درون زمین کجاست؟ (درس 6)

از دهانه ی یک آتشفشان فعّال، چه چیزهایی خارج می شود ؟

آتشفشان های بستر اقیانوسی ، چه پدیده ای را ایجاد می کنند ؟ مثالی بزنید ؟

چه پدیده هایی در اطراف آتشفشان نیمه فعّال، نشان دهنده ی فعالیت های درونی زمین است ؟

زلزله چگونه و در در کدام قسمت های پوسته ی زمین روی می دهد ؟

بیشتر زمین لرزه هاوآتشفشان ها در چه مناطقی از پوسته ی زمین روی می دهند ؟

کشور ایران از نظر زلزله خیز بودن در چه وضعیتی قرار دارد ؟ تو ضیح دهید ؟

زمین لرزه ها در سطح زمین چه تغییراتی ایجاد می کنند ؟

وسیله ی ثبت قدرت و محل وقوع زلزله چه نام دارد ؟ ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

حرکت آب ها در روی ناهمواری ها به چند صورت انجام می گیرد ؟ ( درس 7 )

سفره ی آب های زیر زمینی ( آبخوان) را تعریف کنید ؟

دریاچه ها چگونه تشکیل می شوند و انسان از آنها چه استفاده هایی می کند ؟

میزان نفوذ آب در درون زمین به چه عواملی بستگی دارد ؟ توضیح دهید ؟

علّت نفوذ آب در زمین چیست ؟ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

رود چگونه به وجود می آید و به چند صورت جاری می شود ؟ ( درس 8 )

منبع تأمین آب رودهای فصلی چه چیزهایی هستند ؟

منبع تأمین آب رودهای دائمی چه چیزهایی هستند ؟

هریک از مفاهیم ، رودخانه و مصب رود را تعریف کنید ؟ آب دهی (دبی رود) را تعریف کنید ؟

رودی با عرض 100 متر و عمق 2 متر ، با سرعت 3 متر در ثانیه حرکت می کند ، دبی این رود چقدر است ؟ هریک از اصطلاحات ، حوضه ی رود و خط تقسیم آب را تعریف کنید ؟ ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

سیل چه زمانی جاری می شود ؟ ( درس9 )

سیلاب ها چگونه باعث فرسایش خاک می شوند شرح دهید ؟

در چه صورت فرسایش خاک و سرعت حرکت سیلاب بیشتر می شود ؟

سه قسمت یک سیلاب را نام ببریدو در شکل مقابل نیز آنها را مشخص کنید

برای جلوگیری از خطر سیلاب چه کارهایی می توان انجام داد شکل دره ی جوان و دره ی پیر را رسم کنید ؟

جلگه های آبرفتی چگونه تشکیل می شوند ؟ د

دلتا چگونه و در کدام بخش رود تشکیل می شود ؟ ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

چه مقدار از سطح زمین را آب و چه مقدار خشکی فرا گرفته است ؟ ( درس 10 )

بزرگترین اقیانوس زمین کدام است و بزرگی آن چقدر است ؟

علت وجود نمک در آب اقیانوس ها و دریاها چیست ؟

مهمترین نمک و گاز موجود در آب اقیانوس ها کدامند ؟

انواع حرکات آب دریاها را نام ببرید ؟

جزر و مدرا تعریف کرده و علت بوجود آمدن آن را شرح دهید ؟

چرا خورشید کمتر از ماه بر جزر و مد تاثیر می گذارد ؟

در چه زمانی مد قوی ایجاد می شود شرح دهید ؟

علت ایجاد جریان های دریایی چیست شرح دهید ؟

علت بوجود آمدن موج در دریاها را توضیح دهید ؟

حرکت آب دریا ( موج ) در کناره ی دریا و وسط دریا چگونه است ؟ ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

ـ هوا را تعریف کنید ؟ ( درس 11 )

آب و هوا را تعریف کنید ؟

هوا و آب وهوا چه تفاوت هایی با هم دارند ؟

عوامل موثر در آب و هوای مناطق مختلف جهان را نام ببرید ؟

تاثیر عرض جغرافیایی بر آب و هوا را شرح دهید ؟

فاصله از دریا چه تاثیری بر آب و هوا دارد؟ شرح دهید ؟

تاثیرات باد بر آب و هوا را شرح دهید ؟

دمای هوا با هر 1000 متر ارتفاع چه تغییری می کند ؟

درشهر A با ارتفاع 4500 متری از سطح دریا ، دما 24+ درجه است ، در شهر B با ارتفاع 1500 متری دما چند درجه است ؟

جریانهای دریایی چه تاثیری بر آب و هوای مناطق اطراف خود دارند ؟ کدام فعالیت های انسان باعث افزایش دمای هوا می شود ؟ ـ

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

زیست بوم را تعریف کنید ؟ ( درس12)

انسان با چه اقداماتی زیست بومها را مورد تجاوز قرار داده وآنها را تخریب می کند؟

حفاظت از گیاهان و جانوران ( زیست بومها ) چه تاثیری در زندگی ما دارد ؟ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

بیشتر جمعیت زمین در کدام نیمکره ساکن هستند ؟ ( درس 14 )

مناطق پرجمعیت زمین را نام ببرید ؟

عوامل جذب جمعیت را نام ببرید؟

عوامل دفع جمعیت را نام ببرید ؟

مهاجرت را تعریف کنید ؟

دلایل اقتصادی مهاجرت را بیان کنید ؟

دلایل سیاسی مهاجرت را ذکر کنید

دلایل مهاجرت طبیعی را ببریدنام انواع مهاجرت را نام ببرید ؟ ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ روستاهاازنظر پراکندگی خانه ها به چند صورت دیده می شوند توضیح دهید( درس 15)

عوامل مؤثر در پیدایش روستاها را نام ببرید؟

دلایل شکل گیری روستاهای متمرکز و پراکنده را بنویسید ؟ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

اولین شهرها در چه مناطقی بوجود آمدند ؟ (درس16)

در گذشته کدام شهرهای ایران شهرت جهانی داشتند ؟ ی

یکی از آشکارترین تفاوت شهر با روستا در چیست ؟

چه عواملی باعث رشد شهرها می شود، نام ببرید ؟

هر یک از شهرهای اصفهان – کرمانشاه – تهران – مشهد و قم در اثر کدام عامل رشد نموده اند ؟

یکی از مهمترین مشکلات شهرهای بزرگ امروزی چیست؟ توضیح دهید ؟

مهمترین منابع آلوده کننده ی محیط شهرها را نام ببرید ؟ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

جهت یابی به کمک خورشید چگونه انجام می گیرد ؟ ( درس17)

خورشید در چه سمتی طلوع و در چه سمتی غروب می کند ؟

در چه هنگام سایه ی اجسام به حداقل می رسد و امتداداین سایه در نیمکره ی شمالی چه جهتی را نشان می دهد ؟

ساده ترین روش جهت یابی چیست توضیح دهید ؟

جهت یابی در شب به کمک کدام ستاره انجام می گیرد ؟

جهت قبله در ایران به سمت کدام جهت جغرافیایی است ؟ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

مدار ها را تعریف کرده و نام بزرگترین مدا را بنویسید ؟ ( درس 18 )

اگر از استوا تا قطب شمال مدارها با فاصله ی 2 درجه رسم شوند چند مدار خواهیم داشت ؟

نصف النهارها را تعریف کنید ؟

چگونگی تعیین نیمکره ی غربی و شرقی را توضیح دهید ؟

مختصات جغرافیایی یک نقطه یعنی چه ؟ عرض جغرافیایی هر نقطه یعنی چه شرح دهید ؟

طول جغرافیایی هر نقطه یعنی چه شرح دهید ؟ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

حرکت وضعی زمین چیست و چه نتیجه ای از آن حاصل می شود ؟( درس 19)

حرکت انتقالی زمین چیست و جه نتیجه ای از آن حاصل می شود ؟

سال شمسی و سال رسمی و سال کبیسه را توضیح دهید ؟

فصلها چگونه بوجود می آیند شرح دهید ؟ علت گرمی تابستان و سردی زمستان در چیست شرح دهید ؟

محور زمین چند درجه انحراف داشته و چه نتایجی از این انحراف محور حاصل شده است ؟

فصلها در دو نیمکره چگونه هستند ؟ پایان

+ نوشته شده در جمعه بیست و پنجم آذر 1390ساعت 23:46 توسط سومc |

10کوه برتر و دیدنی ایران

یران ما به سواحل شمال ,مشهد و شیراز خلاصه نمی شود بلکه هزاران دیدنی مذهبی ,تاریخی و طبیعی در آن یافت می شود که شاید اسم آنها به گوش شما هم نرسیده باشد.

برای رسیدن به این زیبایی ها فقط کافیست چشم هایتان را باز کنید و به جستجو بپردازید .حتما شگفت زده خواهید شد.
در این پست شما را با 10 کوه برتر و دیدنی ایران آشنا می کنیم.

1. دماوند

کوه دماوند بلند ترین کوه ایران و همچنین بزرگترین آتشفشان خاور میانه است. این کوه در بخش مرکزی رشته کوه البرز و بخش لاریجان شهرستان آمل قراردارد.

اگرچه این کوه از لحاظ تقسیمات کشوری جزء رشته کوه البرز است اما در زوهای صاف و آفتابی در تهران ,قم و ورامین هم قابل رویت است.

این کوه اولین اثرطبیقی است که در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده و در اساطیر و کتاب های متعدد از آن نام برده شده است.

این کوه به عنوان بلندترین کوه کشور همواره مورد توجه کوهنوردان بوده است.همچنین دماوند دارای چشمه‌های آب گرم لاریجان، اسک و وانه است.

2.دنا

دِنا بلندترین قله رشته‌کوه‌های زاگرس در باختر ایران و در باختر مرکز فلات ایران است.

بلندای این قله ۴۴۴۸ متر است و در ۳۵ کیلومتری شمال غربی شهر یاسوج در شهر سیسخت جای گرفته‌است. شهرستانی که این قله در آن قرار دارد نیز شهرستان دنا نام دارد.بارش سالانه در این قله از ۶۰۰ تا ۱۲۰۰ میلی‌متر است و رودهای بسیاری نیز از آن سرچشمه می‌گیرند.

3.زرد کوه

زرد کوه بختیاری با حداکثر ارتفاع بیش از ۴۲۰۰ متر دومین کوه زاگرس از نظر ارتفاع (پس از دنا) است.

این کوه در نزدیکی کوهرنگ در استان چهار محال و بختیاری در ایران قرار دارد.رشته کوه های زرد کوه بختیاری در جنوب غربی ایران و از انتهایی‌ترین قسمت غربی استان چهارمحال و بختیاری تا شرق و شمال شرق خوزستان امتداد یافته‌است. این رشته کوه یکی از غنی‌ترین ذخایر طبیعی آب ایران است و دو رودخانهٔ پرآب کشور (کارون و زاینده‌رود) نیز از دامنه‌های آن سرچشمه می‌گیرند.

از قلل زیبا و معروف آن می‌توان به شاه شهیدان، زرده، دوزرده، هفت‌تنان، کلونچین و کینو اشاره کرد. در این میان، قلّه کلونچین، با ارتفاع ۴۲۲۱ متر بلندترین قله زردکوه بختیاری است. همچنین قله شاه شهیدان هم ۴۱۵۰ متر بلندی دارد.

4.تفتان

تَفتان نام تنها آتشفشان فعال در سراسر ایران است. این کوه در منطقهٔ جنوب شرقی ایران، در استان سیستان و بلوچستان قرار گرفته‌است. این قله در حدود چهار هزار متر از سطح آب‌های آزاد ارتفاع دارد و بلندترین قله در منطقه جنوب شرقی ایران است. نزدیکترین شهر به تفتان خاش نام دارد.

تفتان در زبان پارسی به معنای مکان گرما است. این آتشفشان فعال است و گازهای گوگرد در دهانه آن منتشر می‌شوند. کوهنوردان عموما از یال غربی صعود می‌کنند که پناهگاه مجهزی ساخته شده‌است.

به دلیل وزش بادهای سنگین و سرد در فصل زمستان عموماً صعود به این قله بسیار دشوار است.

5.توچال

توچال قله‌ای در شمال تهران و به ارتفاع ۳۹۶۲ متر می‌باشد که بخشی از دامنه رشته‌کوه‌های البرز است. دامنهٔ جنوبی توچال مجاور با شهر تهران و قلهٔ آن مشرف به این شهر است.

مشهورترین و پر رفت و آمدترین پناهگاه‌ها و جان‌پناه‌های توچال به ترتیب از شرق به غرب کلک‌چال، شروین، شیرپلا، ایستگاه پنجم تله کابین، اسپیدکمر و پلنگ‌چال هستند که همگی آن‌ها مشرف به تهران هستند.

پیست اسکی و تله کابین

تله‌کابین توچال دارای سه خط اصلی و سه خط تله‌سی‌یژ و یک خط تله‌اسکی می‌باشد. روی هم رفته درازای سه خط اصلی این تله‌کابین، نزدیک به ۷۵۰۰ متر است که در میان تله‌کابین‌های نصب شده در دنیا یکی از طولانی‌ترین خطوط تله‌کابین پیوسته به شمار می‌رود. ایستگاه سوم این تله کابین در ارتفاع ۲۰۰۰ متری از سطح دریا، ایستگاه پنجم در ارتفاع ۳۰۰۰ متری و ایستگاه هفتم در ارتفاع ۳۷۰۰ متری از سطح دریا است.

کار ساخت تله‌کابین توچال، در سال ۱۳۵۳ به دست بهمن باتمانقلیچ و با همکاری شرکت فرانسوی «پوما» و شرکت اتریشی «دوپل مایر» آغاز شد و در سال ۱۳۵۷ پایان یافت.

از سال ۲۰۰۳ مهمان‌پذیری به نام «هتل توچال» در ایستگاه هفتم تله‌کابین توچال تکمیل و راه‌اندازی شده‌است. نمای این هتل از چوب بوده و به دامنهٔ شمالی توچال و دامنهٔ جنوبی البرز مرکزی و قلل آزادکوه و خلنو اشراف دارد. قدیمی‌ترین جان‌پناه کوهنوردی ایران (اسپید کمر) در جنوب قلهٔ توچال و شرق ایستگاه ۵ قرار دارد.

6.اشتران‌ کوه‌

اشتران کوه‌، از بلندترین‌ رشته‌ کوه‌های‌ کوهستان‌ زاگرس است‌

این‌ رشته‌ کوه‌ بخشى‌ از چین‌خوردگى‌ زاگرس‌ (میانى‌) است‌ که‌ در امتداد شمال‌ باختری‌ - جنوب‌ خاوری‌ به‌ طول‌ حدود 50 کم و عرض‌ حدود 2 تا 11 کم در فاصله دو شهرستان‌ دورود و الیگودرز از استان‌ لرستان‌ قرار گرفته‌ است‌، به‌ گونه‌ای‌ که‌ از 10 کیلومتری‌ جنوب‌ خاور شهر دورود آغاز، و به‌ جنوب‌ روستای‌ چقاگرگ‌ منتهى‌ مى‌شود.

رودهای‌ کوچک‌ بسیاری‌ از این‌ قله‌ها سرچشمه‌ مى‌گیرند که‌ مهره‌ زرین‌، ماربره‌، گهررود، دره‌ دایى‌ و دره‌ دزدان‌ از آن‌ جمله‌اند. دریاچه گهر در یکى‌ از دامنه‌های‌ جنوب‌ باختری‌ اشتران‌کوه‌ و در دره گهررود قرار دارد.

دامنه‌های‌ اشتران‌ کوه‌ از دیرباز محل‌ استقرار برخى‌ طوایف‌ بوده‌ است‌؛ خاندان‌ فضلویه‌ که‌ از کردهای‌ شام‌ شمرده‌ مى‌شدند، پس‌ از مهاجرت‌ از آنجا و عبور از میافارقین‌ و آذربایجان‌، دامنه‌های‌ شمالى‌ اشتران‌کوه‌ را به‌ عنوان‌ محل‌ استقرار خود برگزیدند. آنان‌ بعدها به‌ اتابکان‌ لرستان‌ شهرت‌ یافتند.

مراتع‌ دامنه‌های‌ اشتران‌ کوه‌ مورد استفاده عشایر این‌ ناحیه‌ است‌. اشتران‌ کوه‌ و به‌ ویژه‌ دریاچه گهر دارای‌ جاذبه‌های‌ طبیعى‌ بسیاری‌ است.‌

این رشته کوه از لحاظ گونه‌های جانوری و گیاهی جزء مناطق حفاظت شده است و در سال ۱۳۴۸ جزء محیط زیست جهانی قرار گرفت.

از گونه‌های جانوری آن می‌توان به خرس قهوه‌ای، روباه، کفتار، گراز، گرگ خاکستری، بز کوهی، قوچ و از پرندگان می‌توان به عقاب، کبک، جغد، اردک و شاهین اشاره کرد که همگی تحت حفاظت محیط زیست می‌باشند.

در اشترانکوه پسته کوهی به فراوانی یافت می‌شود و پوشش گیاهی متنوع آن اعم از گون، ریواس و استپ‌ها در شیب ملایم بعضی نقاط و گل‌های طبیعی و خودرو محل مناسبی برای جانوران ساکن در اشترانکوه‌است که در آن زاد و ولد کرده و از آنان تغذیه می‌کنند.

7.بی‌بی شهربانو

کوه بی‌بی شهربانو در جنوب شرقی تهران قرار دارد

در دامنه‌های کوه ری و بر فراز صخره‌ای کوهستانی، بنایی گنبدی مینایی به نام بقعه بی‌بی شهربانو واقع است.

پایین پله‌های بقعه بی‌بی شهربانو و در سمت راست غاری به چشم می‌خورد که مدخل تنگ و باریکی دارد.

داخل غار نیز برای نذر شمع روشن می‌کنند. در قسمتی از این غار پنجره‌ای مشبک قرار دارد.

در این کوه ساختمانی کهن به نام بقعه بی‌بی‌شهربانو وجود دارد.

آثار باقی‌مانده از بافت تاریخی ری که دیوار اصلی برج و باروی این شهر بوده در شمال روی بلندی‌های چشمه علی تا غرب کوه بی بی شهربانو، ادامه می‌یابد.

8.کوه سبلان

سبلان با تلفط ترکی آذربایجانی ساوالان و در تالشی سفلون، نام کوهی است مرتفع در شمال غرب کشور و در استان اردبیل

کوه سبلان در شمال شرقی و در ۲۵ کیلومتری جنوب شرقی مشگین شهر قرار دارد.

سبلان سومین قله بلند ایران و یک کوه آتشفشانی غیر فعال است. ارتفاع قله این کوه ۴۸۱۱ متر است و در بالای قله آن دریاچه کوچکی قرار دارد.

سبلان به خاطر آبگرم‌های طبیعی دامنه کوه، طبیعت تابستانی زیبا و پیست اسکی معروف الوارس مورد توجه گردشگران است.

در جبهه غربی، قله سلطان و در کنار جانپناه سنگی به شکل عقاب قراردارد که در طول زمان به نمادسبلان تبدیل شده است.

این قطعه سنگ که به واقع اعجاز طبیعت است به شکل عقابی است که نشسته و سر را به جانب شرق چرخانده است.

این کوه در طول جغرافیایی ۴۷ درجه و ۵۰ دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی ۳۸درجه و ۱۷دقیقه شمالی قرار گرفته‌است.

برای این کوه عظیم ۶۰ کیلومتر طول و ۴۵ کیلومتر پهنا تخمین می‌زنند و سطحی که به وسیله آن در آذربایجان قرارگرفته نزدیک به ۶۰۰۰ کیلومترمربع است.

سلسله کوه‌های سبلان به طور کلی سه قله معروف دارد قله بزرگ آن به سلطان و دو قله دیگر به هرم و کسری مشهورند.

امتداد سبلان شرقی - غربی است و از شرق و شمال و جنوب کوهی به نام قوشه داغ آن را به رشته کوه ارسباران متصل می‌کند.

قسمت شرقی کوه سبلان به قله آتشفشان سبلان که در ارتفاع ۴۸۱۱ متری قرار دارد منتهی می‌شود.

در قله آن دریاچه‌ای زیبا به چشم می‌خورد و تمام قلل سبلان در ایام سال پوشیده از یخ و برف‌های دائمی است.

9.سهند

سهند نام قله‌ای در جنوب شهر تبریز دراستان آذربایجان شرقی است

ارتفاع کوه سهند از سطح دریا 3695 متر می‌باشد و مخروطی بسیار پهن و گسترده دارد که از توف‌ها و خاکسترهای فوران تشکیل گردیده و بر اثر آب‌های جاری دره‌های تنگی در آنها ایجاد شده است.

سهند در زمره کوه‌های رشته کوه‌های البرز است که در شمال مراغه و از غرب به شرق کشیده شده و بلندترین قله آن جام نام دارد که ۳۷۱۰ متر ارتفاع دارد. سهند و جام دو قله به هم چسبیده این رشته کوه می‌باشند.

سهند در تمام سال پوشیده از برف است. دامنه‌های سهند در طول سال پوشیده از گل و ریحان و لاله واژگون است.

کوهستان سهند بعد از سبلان یکی از بزرگترین و مهمترین برجستگی‌های آذربایجان و از معروفترین کوه‌های آتشفشان و خاموش ایران است که در 50 کیلومتری جنوب تبریز و 40 کیلومتری شمال مراغه قرار گرفته است.

قله منفرد و آتشفشانی خاموش سهند در میان جلگه آذربایجان قد برافراشته است این کوهستان آتشفشانی خاموش شبیه آرارات و البرز و سبلان بوده خط فاصل بین دو توده خروجی البرز و توده ارمنستان به وجود آمده است.

ارتفاع متوسط سهند 1400 تا 2200 متر بوده که در آن بریدگی‌های سخت، دامنه‌هائی با شیب تند با تنگه‌های باریک و رشته کوه‌ها کشیده شده در موازات یکدیگر به وجود آمده است.

در این تنگه‌های کوهستانی رودخانه‌های پر آبی به سوی دو آبگیر عمده آذربایجان یعنی دریاچه ارومیه و دره قزل اوزن جریان دارند.

جهت رشته کوه‌های سهند اکثراً شرقی - غربی است ولی در مجموع کوه‌های سهند به صورت شعاعی در جهت مساوی کشیده شده‌اند.

حد شرقی سهند، شهرستان هشترود تا دره قزل اوزن و حد غربی آن سواحل شرقی دریاچه ارومیه می‌باشد.

10.كوه‌هاي مريخي

كوه‌هاي منحصربه‌فرد و زيباي مريخي كه در جاده چابهار به گواتر ديده مي‌شوند، از زيباترين مناظر طبيعي ايران هستند كه كمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند.

حدود 40 تا 50 كيلومتر پس از چابهار به سمت بندرگواتر، كوه‌هايي در سمت چپ جاده نمايان مي‌شود كه به كوه‌هاي مينياتوري يا مريخي معروفند. وجود اين كوه‌ها با توجه به منظره كاملا متفاوتي كه در سمت راست جاده و رو به‌سوي دريا وجود دارد، باعث مي‌شود تا يكي از زيباترين جاده‌ها و مناظر طبيعي استان سيستان و بلوچستان به‌وجود آيد كه به دليل عدم معرفي، كمتر مورد بازديد قرار گرفته‌اند.

اين كوه‌ها كه از منحصربه‌فردترين كوه‌هاي ايران است، به ثبت و حفاظت محيط زيست نيز در نيامده‌اند تا دست کم به اين وسيله نامشان در فهرست مناظر زيبا و بي‌نظير ايران به‌جا گذاشته شود.

كوه‌هاي مريخي مناظري از کوه‌هاي کره ماه را براي انسان تداعي مي‌کنند و جنس رسوبي آنها و همچنين فرسايش خاص كوه‌ها موجب ايجاد شيارها و تراش‌هاي زيبايي شده است که گويي نقاشي ماهر آنها را به تصوير کشيده است.

اين کوه‌ها كه چاک چاک هستند و شکل‌هاي نامانوس دارند و فاقد پوشش گياهي هستند و به خاطر غيرعادي بودنشان، در سال‌هاي اخير و در ميان گردشگران، به کوه‌هاي مريخي شهرت يافته‌اند، نمونه‌هاي بدبوم (بدلند) هستند که پديده بوم‌شناختي ويژه‌اي است.

رنگ تقريبا سفيدرنگ کوه (چيزي ميان طوسي و سفيد) با واريزه‌هاي بسيار در پاي ‌آن، وجود گرما و حرارت و شرجي هوا و رطوبت نسبتا بالا و سوي ديگر آن دريا که به‌اين منظره آغوش گشوده است، مناظري رويايي و تخيلي را در ذهن بيننده پديد مي‌آورد. همين منظره منحصربه‌فرد كه جاده چابهار ـ گواتر آن را به دو نيم تقسيم كرده، باعث شده تا اين جاده به يكي از زيباترين جاده‌هاي ايران تبديل شود. يك‌سو كوه‌هاي مخروطي مريخي با آن رنگ خاكستري خيال‌انگيز و سوي ديگر درياي سبز و ماسه‌هاي اندكي سرخ با درختچه‌هاي بياباني در كرانه آن.

دشت كه در ميان جاده آبگير مي‌شود، تالاب‌هايي را پدپد مي‌آورد، كه در سوي دريا صورتي است و در سوي كوه خاكستري مايل به سفيد. جايي كه به آن تالاب صورتي مي‌گويند. اين جاده كه با سراشيبي‌ها و سربالايي‌هاي بسيار، نمايان شدن گاه‌به‌گاه دريا در سمت چپ و نظاره منظره از ارتفاع، از جاذبه‌هاي خاص گردشگري در استان سيستان و بلوچستان است.

منبع:بانکی دات آی آر

+ نوشته شده در سه شنبه هشتم آذر 1390ساعت 23:38 توسط سومc |

شناخت زلزله به زبانی ساده

شناخت زلزله به زبانی ساده

● ساختمان زمین

زیر سطح زمینی که ما بران گام می گذاریم بر خلاف سطح سخت و جامد ان ویژگیهای خاص خود را دارد. با افزایش عمق هم جنس و هم حالت مواد سازنده زمین تغییر می کند. این همان چیزی است که باعث تعجب و شگفتی می شود. کره زمین را براساس تغییر خواص فیزیکی و شیمیایی ان به چند لایه تقسیم می نمایند.

شناخت زلزله به زبانی ساده

پوسته (crust)

الف) بخش سیال (SIAL)

ب) بخش سیما (SIMA)

گوشته یا جبه (Mantle)

الف) لایه بالایی

ب) ناحیه عبور

ج) گوشته پایینی

هسته (core)

● پوسته (Crust)

دانشمندان علوم زمین و زلزله شناس با مطالعه امواج ثبت شده زلزله ها در ایستگا ههای زلزله سنجی و زلزله شناسی به این واقعیات متفاوت از هم پی برده اند. اولین بررسی ها که در این زمینه انجام شده است بیانگر تغییر روند امواج در اعماق چهل کیلومتری خشکیها و پنج کیلومتری کف اقیانوسها می باشد جایی که بنام حد فاصل بین پوسته و گوشته شناخته می شود و به افتخار کاشف ان «موهوروویچ» استاد دانشگاه زاگرب به نام انفصال «موهو» معروف شده است. ضخامت متوسط قسمت جامد پانزده کیلومتر و وزن مخصوص ان ۲.۷ است. این انفصال مرز بین انواع مختلف سنگها است و با یک افزایش تند در سرعت امواج PوS مشخص می شود. این قسمت از زمین بنام "پوسته" زمین معروف است که درمقایسه با شعاع زمین ضخامت ناچیزی دارد. ضخامت پوسته زمین در زیر اقیانوسها نازکتر از قاره ها است. (حداقل ۱۰ کیلومتر در زیر دریاها و حداکثر ۶۰ کیلومتر در زیر خشکیها)

پوسته زمین از دوبخش تشکیل می شود : یک بخش سیال (SIAL) و دیگری بخش سیما (SIMA) می باشد.

الف) بخش سیال (SIAL): بخش سیال (SIAL) که بیشتر از سنگهای گرانیتی و گرانودیوریت تشکیل و بعلت فراوانی عناصر سلیسیم (Si) و الومینیوم (Al) بنام سیال خوانده می شود.

ب) بخش سیما (SIMA): بخش سیما (SIMA) که قشر زیرین پوسته است و بیشتر از بازالت تشکیل شده و به علت دارابودن سیلسیم (Si) و منیزیم (Mg) به نام سیما معروف است .

البته از تخریب سنگهای دو بخش بالا طبقه رسوبی تشکیل می گردد که شامل ابرفتها ونهشته های مختلف است. ضخامت این طبقه در گودیها گاهی به ۱۰ کیلومتر می رسد و بعضی جاها دگرگون شده اند.

● گوشته یا جبه (Mantle)

دومین گسستگی که در روند امواج منتشر شده از زلزله ها مشاهده می شود در عمق ۲۹۰۰ کیلومتری از سطح زمین است و بنام "گوتنبرگ" معروف است.

حد فاصل بین گسستگی موهوروویچ و گوتنبرگ بنام گوشته معروف است. در گوشته نیز خصوصیات امواج لرزه ای تغییر می نماید که با توجه به همین تغییر به چند بخش تقسیم می شود:

الف) لایه بالایی: این بخش منشاء بسیاری از فعالیتهای زمین شناسی است همانند فعالیتهای ماگمایی، زلزله های عمیق و تغییر مکان قاره ها.

بخش بالایی همراه با پوسته یک لایه به ضخامت ۷۰ تا ۱۰۰ کیلومتر را تشکیل می دهد که از سنگهای سخت و شکننده تشکیل می دهد و بنام "سنگ کره" خوانده می شود. سنگ کره به قطعاتی تقسیم شده که به هر یک از انها "صفحه" می گویند. صفحه ها نسبت به یکدیگر در حال تغییر و جابجایی می باشند که این حرکتها رویدادهای زمین شناسی را بوجود میاورد. محققین زمین شناسی بر وجود سنگهای با خاصیت فوق بازی در این قسمت اتفاق نظر دارند، اما در مورد توزیع ان اتفاق نظر ندارند.

در زیر سنگ کره ناحیه ای به نام "سست کره" معروف است. سرعت امواج لرزه ای در این قسمت کاهش می یابد و به لایه ای کم سرعت هم معروف است.

ب) ناحیه عبور: این منطقه بین ۴۰۰ تا حدود ۱۰۰۰ کیلومتری عمق زمین است . در این قسمت شاهد افزایش نسبی سرعت امواج هستیم که بیانگر تغییر ماهیت سنگهای این قسمت است

ج) گوشته پایینی: از عمق ۱۰۰۰ تا ۲۹۰۰ کیلومتر عمق زمین است. در این قسمت سنگها چگال و بسیار الاستیک اند و سرعت امواج زلزله بصورت تقریبا یکنواختی افزایش می یابد.

در زیرگوشته زمین از عمق ۲۹۰۰ کیلومتری تا مرکز زمین هسته زمین قراردارد. درهسته زمین د عمق ۵۱۲۰ کیلومتری یک انفصال در خواص الستیک هسته وجود داردکه هسته رابا توجه به ان بدو قسمت خارجی و داخلی تقسیم می کنند. از انجا که امواج عرضی از هسته خارجی عبور نمی کنند بایستی این قسمت را مایع دانست و چون درهسته داخلی سرعت امواج افزایش می یابد این قسمت را جامد می دانند

● هسته (Core)

جنس هسته زمین را بیشتر نیکل و اهن تشکیل داده است . هسته نقشی درحرکت ورقه های سنگ کره ندارد ولی منبع تولید میدان مغناطیسی زمین است.

پوسته زمین به انضمام قسمت بالایی گوشته فوقانی قسمت سخت زمین را تشکیل می دهند که سنگ کره یا لیتوسفر خوانده می شود و بر سست کره که حالت خمیری دارد واقع شده است. ضخامت لیتوسفر به طور متوسط ۱۰۰ کیلومتر است. لیتوسفر به صفحه های مجزایی تقسیم می شود که این صفحه ها ثابت نیستند و دایما در حال حرکتند که منجر به ایجاد پدیده های مختلف تکتونیکی می گردد.

لیتوسفر از شش صفحه اصلی بنامهای افریقا، اوراسیا، امریکا، ارام، استرالیا و قطبی بعلاوه چند صفحه کوچکتر تقسیم شده است. حرکت صفحه ها نسبت به هم به سه طریق انجام می گیرد :

الف) در پشته های اقیانوسی صفحه ها از هم دور می شوند و مواد مذاب درون زمین از اینجا بیرون می ریزد.

ب) صفحه ها بهم نزدیک و با هم بر خورد می کنند و یک صفحه به زیر دیگری می رود (در مرز صفحه های اقیانوسی و قاره ای)

ج) صفحه ها در کنار یکدیگر می لغزند.

به حالت "الف" که ورقه ها از هم دور می شوند و باعث بیرون ریختن مواد مذاب می شود بخش "سازنده" زمین می گویند و به قسمت "ب" که که صفحه ها به هم برخورد وبه زیر یکدیگر می روند بخش "مخرب" می گویند.

بیشتر فعالیتهای تکتونیکی مثل زلزله ها در حاشیه صفحه های پوسته زمین رخ می دهد و قسمت مرکزی صفحه های زمین کمتر دچار زلزله شده اند و همینگونه زلزله ها در محل برخورد صفحه های قاره ای اتفاق می افتد.

درمحل دور شدن صفحه ها از هم در پشته های اقیانوسی مواد مذاب بیرون ریخته و منجمد می شوند و بخشی از صفحه ها تولد شده از محور میانی از هم دور می شوند، و بعد از طی مسافتی نسبتا طولانی صفحه های مزبور دوباره در گوشته فرو رفته و مدفون می شوند و موجب ایجاد گودالهای عمیقی میگردد نظیر گودال ماریان، کوریل و …..

تکتونیک صفحه ای از محور بر آمده اقیانوسها متولد و بطور جانبی گسترش می یابد و سرانجام به اعماق گوشته رانده می شود. قاره ها دارای ضخامت زیاد هستند و ازنظر ترکیب شیمیایی و جنس با صفحه های اقیانوسی تفاوت دارند و در صفحه های اقیانوسی همانند میخ قرار دارند یا همانند چوب پنبه که در اب شناور است قرار دارند و در نتیجه قاره ها نیز در حرکت صفحه ها شرکت می کنند.

زلزله ها در جاهایی که صفحه ها با هم اصطکاک دارند یا جاهایی صفحه ها در مقابل هم واقع هستند و یا جاهایی که صفحه ها بدرون زمین فرو می روند مشاهده می شوند.

● مناطق زلزله خیز کره زمین

مهمترین مناطق زلزله خیز دنیا درسه منطقه پراکنده اند:

▪ کمر بند چین خورده آلپ هیمالیا: جایی که پوسته اسیا – اروپا (اوراسیا) به صفحه افریقا – هند برخورد می کند. در کشورهای ایتالیا، یونان، ترکیه، ایران، شمال هند.

کمر بند اطراف اقیانوس آرام : جایی که صفحه اقیانوس ارام به صفحه قاره اسیا – اروپا امریکای جنوبی استرالیا و امریکای شمالی برخورد می کند. در این ناحیه از کامچاتکا تا هکایدو شدیدترین زلزله ها اتفاق می افتد. عمق کانون زلزله در این منطقه به حدود ۶۰ کیلومتر می رسد و امواج تسونامی در اثر زلزله دراین منطقه ایجاد می شود.

▪ کمربند میانی اقیانوس اطلس: جایی که صفحه اقیانوس اطلس در حال گسترش است این زلزله ها نسبتا ملایم و ارامش مردم را چندان بهم نمی زند. به استثنای گودالهای اقیانوسی کانون زمین لرزه ها در عمق ۵۰ کیلومتری پوسته زمین است. در گودالهای اقیانوسی کانون زلزله ها در عمق ۳۰۰ تا ۷۰۰ کیلومتر مشاهده شده است جایی که به صفحه ای موربی بنام "سطح بنیوف" وجود دارد. البته زلزله ها در طول گسلهای تغییر شکل دهنده (جایی که صفحه ها درامتداد هم می لغزند) نیز وجود دارند مثل زلزله ای که در طول گسل سن اندریاس اتفاق افتاد. (سان فرانسیسکو ۱۹۰۶)

● نقشه خطر لرزه ای ایران

▪ تعریف زلزله

برای شناخت هر پدیده ای در جهان واقع لازم است ابتدا از ان تعریف مناسب و نسبتا جامعی داشته باشیم، چرا که بدون دانستن تعریفی مناسب از ان نمی توان به کنه پدیده پی برد و ان رابه خوبی درک نمود.

مردم عامی درکلامی ساده زلزله را حرکت ناگهانی زمین ناشی از خشم نیروهای ماوراء الطبیعه و خدایان می دانند که بر بندگان عاصی و عصیانگر خود که نافرمانی خدای خود را نموده و مرتکب گناهان زیادی شده اند می دانند.

اگر چه امروزه با گسترش دانش تجربی این تعریف در زمره اباطیل و خرافات قرار گرفته، ولی هنوز در جوامع و مردم کم دانش و جاهل مورد قبول است.

درفرهنگ تک جلدی عمید زلزله را با فتح حروف «زَ» و «لَ» یعنی زَلزلَه برخلاف انچه در زبان عامه مردم رایج است، اورده و می نویسید:

«زمین لرزه، لرزش و جنبش شدید و یا خفیف قشر کره زمین که به نقصان درجه حرارت مواد مرکزی و احداث چین خوردگی و فشار یا در اثر انفجارهای آتشفشانی بوقوع می رسد.»

در فرهنگ جغرافیا تالیف پریدخت فشارکی و همچنین در فرهنگ جغرافیایی تالیف مهدی مومنی تعریفی مشابه هم به گونه زیر ارایه شده است:

«جنبش یا تکان پوسته زمین که به صورت طبیعی ناشی از زیر پوسته زمین است بعضی وقتها زلزله باعث تغییراتی در سطح زمین می شود، اما اغلب زیان بوجود آمده ناشی از تکان ها فقط محسوس است و ممکن است زلزله بوسیله یک انفجار آتشفشانی بوجود اید. زلزله در حقیقت در بیشتر نواحی آتشفشانی امری عادی است و اغلب قبل و یا همزمان با انفجار اتفاق می افتد. اصل زلزله تکتونیکی است و احتمالا وجود یک شکست لازمه ان است. موجهای زلزله دست کم در سه جهت اتفاق می افتد و در یک مسافت قابل ملاحظه از مکان اصلی بطور جداگانه حس می شوند. وقتی امواج زلزله از مکانی می گذرد زمین و ساختمانها می لرزند و به جلو و عقب می روند. بالاترین زیان ناشی اززلزله همیشه در مرکز زلزله یعنی جایی که حرکت بالا وپ ایین است نیست اما در مکانهایی که موجهای زلزله بصورت مایل به سطح می رسد و نزدیک مرکز زلزله باشند دارای بالاترین زیان می باشند. یک زلزله شدید معمولا بوسیله یکسری دیگر از تکانها همراه می شود. زلزله ای که در نزدیک یا زیر دریا اتفاق می افتد سبب حرکات شدید ابها شده و بعضی وقتها امواج بزرگی ازان ناشی می شود و در مسافت زیاد این امواج ادامه پیدا می کنند و گاهگاهی باعث تلفات جبران ناپذیر و مرگ و میر می شوند. طغیان نواحی ساحلی بیشتر از خود زلزله باعث خسارت می شوند، در نواحی آتشفشانی زلزله عملا هر روز اتفاق می افتد. به عنوان مثال در هاوایی هر ساله صدها تکانهای کوچک ثبت می شوند.»

در فرهنگ گیتا شناسی تالیف عباس جعفری آمده است:

ـ «جنبش سریع و محسوسی که درنتیجه جابجایی و یا جایگیری تخته سنگهای زیر پوسته زمین پدید می اید، در نتیجه این جنبش یک سری لرزش های موجی شکل پدید می اید و گاه تغییرات ارتفاعی پوسته زمین را باعث می گردد و اغلب ضایعات و زیان های جانی و فراوانی ازخود برجا میگذارد. زمین لرزه بیشتر مخصوص نواحی آتشفشانی بوده و گاه باخروش و فوران کوههای آتشفشانی همراه می گردد و درحالات شدید شکستها و بریدگیهای مهم و مشخص درروی پوسته زمین از خود بجای می گذارد. غالب زمین لرزه ها حداقل با سه نوع موج لرزاننده همراه است. در مرکز وقوع زمین لرزه سه موج مزبور بطور همزمان اثر گذارده و ساختمانها و تاسیسات واقع دراین منطقه را با نوسان های شدید به عقب و جلو می برد و حداکثر خسارت و زیان در محلی که امواج مزبور بطور مورب به سطح زمین می رسندوارد می سازد.»

محمود صداقت درکتاب "زمین شناسی برای جغرافیا" تعریفی بدینگونه ارایه می دهد:

«زمین لرزه عبارت است ازحرکات و لرزش های ناگهانی و گذرا در زمین که از ناحیه محدودی منشا می گیرد و از انجا درتمام جهات منتشر می شوند.»

در کتاب فیزیکال جیوگرافی۱ آمده است:

ـ «زلزله یکسری ازتکانها و لرزشهای ناگهانی که از آزاد شدن فشار در طول گسل های فعال و در مناطق آتشفشانی فعال ناشی می شود. تکانها و لرزشهای سطح زمین که در ارتباط با حرکات پوسته زمین در زیر زمین می باشد.»

در فرهنگ اکسفورد آمده است:

«حرکات ناگهانی و شدید سطح زمین.»

از تعاریف ذکر شده در فوق و منابع دیگر می توان برداشت زیر را نمود:

ـ «زلزله عبارت از حرکات و ارتعاشات نا گهانی سطح زمین ناشی از شکسته شدن سنگهای پوسته زمین و رها شدن انرژی ذخیره شده در انها است که در صورت شدت زیاد در مراکز انسانی موجب خسارتها و زیانهای فراوان می شود.»

زلزله از یکطرف موجب شکسته شدن و جابجایی بین توده های سنگی پوسته زمین می شود و ازطرف دیگر همین جابجایی و شکسته شدن منجر به ایجاد امواج و انتشار در درون زمین می شود، مانند انداختن قطعه سنگی در حوض یا دریاچه که منجر به ایجاد امواجی می شود.

زلزله مانند شکسته شدن قطعه چوب خشک شده ای می ماند که از یکطرف موجب گسیخته شدن چوب و از طرف دیگر موجب انتشار امواج در اطراف خود می شود.

موج زلزله موجی است که از طریق زمین حرکت می کند، که اغلب سبب ایجاد زمین لرزه یا انفجار می شود. امواج زلزله توسط زلزله شناسان مطالعه میشوند، و توسط لرزه نگار و زلزله سنج اندازه گیری می شوند.

بطور کلی پس از اینکه در داخل زمین زلزله ای به وجود امد و انرژی زمین آزاد شد، این انرژی آزاد شده به صورت امواج ارتعاشی در کلیه جهات منتشر شده و انرژی زلزله را با خود منتقل مینمایند.

▪ انواع امواج زلزله

امواج زمین لرزه با توجه به حرکتشان در داخل یا سطح زمین به دو دسته تقسیم میشوند:

ـ امواج داخلی یا پیکری: دسته ای از امواح لرزه ای هستند که در درون زمین حرکت کرده و در تمامی جهات منتشر میشوند و با سرعتی بیش از موجهای سطحی حرکت می نمایند. امواج داخلی نیز به دو گروه امواج طولی یا اولیه و امواج عرضی یا ثانویه قابل تقسیم هستند.

ـ امواج سطحی: سرعت امواج سطحی از امواج عرضی کمتر است وشدت ان نسبت به عمق و نسبت به فاصله از مرکز به سرعت کاهش می یابد . این امواج درتحت شرایط خاص ودر فصل مشترک دو محیط گازی ومایع ،در اثر ارتعاشات ناشی از زلزله بوجود می آید .

بیشترین انرژی ناشی از تکانهای کم عمق را دارا بوده و عامل اصلی خرابی های ناشی از زمین لرزه بخصوص در مناطق مسکونی میباشند. این گروه از امواج پس از تداخل موجهای داخلی در امتداد حد فاصلها، شروع به ارتعاش کرده و عمق نفوذ محدودی دارند، از این رو همواره در نزدیکی سطح های ناپیوستگی متمرکز میشوند. بدین جهت در محیطهای همگن موجهای سطحی نخواهیم داشت. این امواج که به نامهای موجهای محدود شده و یا موجهای هدایت شده نیز معروفند خود به گروههای مختلفی چون موج لاو و امواج رایلی تفکیک میگردند. حرکت این دو موج بسیار پیچیده و قدرت تخریبی این امواج و موج S بسیار زیادتر از امواج P است .

این امواج توسط ویژگیهایی چون سرعت، دامنه، طول موج، دوره تناوب و فرکانس از یکدیگر تمییز داده میشوند.

در فاصله ای در حدود ۱۲۰ کیلومتری مرکز زلزله، اولین موجی که ازکانون زلزله (با عمق ۱۸ کیلومتر) به ایستگاه زلزله نگار می رسد موج P است. سرعت این موج ۶ تا ۶.۵ کیلومتر است. بعداز آن موج S و سپس موجهای L و R می رسند. سرعت امواج P در حدود ۱.۷۳ برابر امواج S است.

● بررسی انواع موج زلزله

در زیر به تفصیل به بررسی این چهار نوع موج می پردازیم:

ـ امواج طولی(P): این امواج باعث کشش ها و انقباضهای متوالی درامتداد حرکت موج می شود. سرعت انتشار این امواج زیادتر از امواج دیگر است و اولین امواجی هستند که به ایستگاه لرزه نگار می رسد .

امواج تراکمی از همه محیطهایی که توان تحمل فشار را دارند از جمله گازها، جامدات و مایعات عبور می کنند. ذراتی که تحت تاثیر موج P قرار میگیرند در جهت انتشار موج به جلو یا عقب نوسان میکنند. در صورتی که بخشی از یک فنر را جمع کرده و به طور ناگهانی رها کنیم، فشردگی تمام طول فنر را طی خواهد کرد تا به انتهای آن برسد. در این مثال فنر در راستای حرکت موج به ارتعاش درآمده است که بسیار شبیه به نحوه انتشار امواج P است. دلیل نامگذاری این امواج به نام امواج اولیه سرعت بالای این امواج میباشد، چرا که اولین موجی که از زلزله احساس میشود امواج P میباشد. این امواج با وجود سرعت بالای انتقال، چون بسیار سریعتر از سایر امواج دیگر میرا میشوند (یعنی انرژی خود را از دست میدهند) باعث ایجاد خرابی زیادی در زلزله نمی شوند.

ـ امواج برشی(S): این امواج باعث می شود که سنگ خم شود و شکل خود را از دست بدهد. این امواج فقط ازجامدات می گذرند.

تقریبا اثر تخریبی تمام زلزله ها بر اثر امواج برشی است و به این معنی که وقتی لحظه شکستن سنگ فرا برسد سنگ شکاف بر میدارد ونقاط مجاور شکاف بطور جانبی نسبت بهم حرکت می نمایند. در این زمان است که دو نوع موج P وS ایجاد می شوند.

این امواج تنها در محیطهایی که میتوانند در برابر تغییر شکل جانبی مقاومت کنند (مانند محیطهای جامد) منتشر میگردند. این امواج در مایعات و گازها نمیتوانند منتقل شوند. در صورتی که یک طناب را به دیواری متصل کرده و سر دیگر ان را در دست گرفته و به صورت قایم حرکت دهیم، در طناب موجی که ایجاد می شود شبیه امواج S می باشد. در این امواج ارتعاش ذرات محیط عمود بر جهت حرکت موج میباشد (همانطور که مثال طناب دیده می شود، موج در امتداد طول طناب حرکت میکند در حالی که ذرات طناب در جهت عمود بر طول طناب ارتعاش میکنند.

ـ امواج لاو (love): حرکت زمین توسط موج لاو، تقریبا شبیه موج S است با این تفاومت که ذرات ماده به موازات سطح زمین و در جهت عمود بر انتشار موج حرکت کرده و ذرات در صفحه قایم حرکت ندارند. انتشار این امواج مانند تکانهایی است که بر اثر حرکت طناب به سمت چپ یا راست ایجاد می شود. موجهای لاو قدری سریعتر از امواج رایلی حرکت کرده و زودتر بر روی لرزه نگاشت ظاهر میشوند.

ـ امواج رایلی (LR): این امواج به نحو خاصی حرکت می کنند. بدین ترتیب که حرکت ذرات در امتداد مدارهای دایره ای (یا بیضوی) صورت می گیرد. درست مانند حرکت امواج در سطح اقیانوس البته جهت حرکت دایره ها برخلاف حرکت امواج اقیانوس است به عبارتی حرکات ذرات سنگ، مدار بیضوی پسگرد را در صفحه قایمی به طرف منشاء زمین لرزه طی می کنند.

+ نوشته شده در جمعه بیست و هفتم آبان 1390ساعت 23:46 توسط سومc |

نکاتی که درباره آتشفشانها بدانیم

نکاتی که باید درباره آتشفشان ها بدانیم

فوران توده های بزرگی از خاکستر در ایسلند در اثر فعال شدن یکی از آتشفشان های خفته این منطقه باعث شده است نشریه علمی لایو ساینس گزارشی درباره حقایق و رویدادهای بزرگی که به واسطه آتشفشان ها به وجود آمده اند منتشر کند.

در حال حاضر در حدود هزار و ۵۰۰ آتشفشان سرتاسر کره زمین را پوشانده اند و برخی از آنها به صورت متوالی و برای سال ها فوران کرده و می کنند. این پدیده وقتی رخ می دهد که سنگ های مذاب یا ماگما تحت فشار و با سرعت به سمت بالا حرکت کرده و بخش ضعیفی از پوسته زمین را شکافته و به خارج راه پیدا کنند.

مخازن زیرزمینی ماگماها می توانند برای صدها سال در زیر زمین مخفی باقی بمانند و سپس به شکلی دور از انتظار و ناگهانی فوران کنند.

نشریه لایو ساینس در پی فوران آتشفشانی در ایسلند پس از ۲۰۰ سال خاموشی و در اواخر روز پنجشنبه که منجر به فوران مقادیر زیادی آب داغ، خاکستر و سنگ ریزه شده و بسیاری از پروازهای فرودگاه های اروپایی را با اختلال مواجه کرد گزارشی از ۱۱ نکته درباره آتشفشان های جهان منتشر کرده است.

۱) سنگ های متخلخل آتشفشانی تنها سنگ هایی هستند که از توانایی شناور بودن بر روی آب برخوردارند. این سنگ ها معمولا خاکستری و مملو از حفره های حباب مانند هستند که در اثر خروج سریع و پرفشار گازهای داغ از میان سنگها به وجود می آیند.

۲) نیرومندترین آتشفشان های جهان ابرآتشفشان نام دارند. انفجار یک ابرآتشفشان می تواند بارانی از آتش را تا مسافت هزاران مایل بر زمین بباراند و منجر به ایجاد تغییرات آب و هوایی شود. تغییراتی از قبیل کاهش دمای هوا که در نتیجه آزادسازی چندین تن خاکستر در اتمسفر زمین به وجود می آید. این هیولاها دست های وحشتناک خود را هر چند صد هزار سال یکبار رو می کنند. یکی از بزرگترین آنها در پارک ملی «Yellowstone» قرار دارد و دانشمندان نیز اعلام کرده اند انفجار این آتشفشان نزدیک است.

۳) بزرگترین انفجار آتشفشانی تاریخ به کوه «تامبورا» واقع در جزیره «سامباوا» در اندونزی تعلق دارد. انفجار و فوران این آتشفشان در سال ۱۸۱۵ منجر به مرگ ۱۰۰ هزار انسان شد. اندونزی از بیشترین تعداد آتشفشان های فعال تاریخ در حدود ۷۶ آتشفشان برخوردار است.

۴) بیشتر آتشفشان ها در لبه صفحه های تکتونیکی رخ می دهند، صفحه های بزرگ سنگی که سطح زمین را تشکیل داده اند اما برخی از آتشفشان ها از جمله ابرآتشفشان «Yellowstone» بر روی مناطقی دیگر به نام مناطق داغ یا فعال آتشفشانی قرار گرفته اند که ماگماها در این مناطق مسیر خود را به آرامی از اعماق به سمت سطح زمین باز می کنند.

۵) ایسلند مشهور به سرزمین آتش و یخ بر فراز آتشفشان های نوار نیمه اقیانوسی اطلس قرار دارد. آخرین فوران آتشفشان «Eyjafjallajokull» در آوریل ۲۰۱۰ در برابر فواران قدرتمند آتشفشان «Skaptar» در سال ۱۷۸۳ بسیار کوچک به نظر می آید ، این انفجار آتشفشانی تمامی منابع کشاورزی و شیلات جزیره را نابود کرده و منجر به قحطی شد که جان یک پنجم از مردم جزیره را گرفت.

۶) انفجار سال ۱۹۹۱ آتشفشان «Pinatubo» در فیلیپین از انفجار «Skaptar» نیز سخت تر بود. این انفجار در حدود ۲۲ میلیون تن دی اکسید سولفور را به خارج از زمین انتقال داد که این ماده به چرخه مواد زمین وارد شده و حرارت جهانی را حداقل ۰.۵ درجه سلسیوس کاهش داد.

۷) آتشفشان ها توانایی رشد کردن دارند با انباشته شدن گدازه ها و خاکسترها لایه های جدیدی به آتشفشان افزوده شده و ارتفاع آن را افزایش می دهند. این یکی از شیوه های رایجی است که کوه ها بر اساس آن ساخته می شوند.

۸) آتشفشان ها می توانند منقرض شوند. زمانی که دانشمندان اعلام می کنند از این پس آتشفشانی هرگز فوران نخواهد کرد ، در واقع انتظار منقرض شدن و نابود شدن آتشفشان وجود دارد. آتشفشان هایی که در حال حاضر فعال نیستند اما احتمال فعال شدن آنها وجود دارد آتشفشان های خفته خوانده می شوند.

۹) فشار مستقیم برخی از فوران های آتشفشانی می تواند منجر به شکل گیری مخازن ماگمایی شود که در هم فرو می ریزند و حفره های عظیم و کاسه مانندی به نام «کالدرا» به وجود می آورند.

۱۰) بزرگترین آتشفشان موجود بر روی زمین، آتشفشان «Mauna Loa» واقع در هاوایی است. این آتشفشان یکی از پنج آتشفشان موجود در هاوایی است که در ارتفاع سه هزار و ۹۶۲ متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته است. جزایر هاوایی در واقع به واسطه نقاط داغ و فعال آتشفشانی به وجود آمده اند.

۱۱) آتشفشان ها باعث رنگین تر شدن غروب خورشید می شوند، زمانی که آتشفشان «Kasatochi» در سال ۲۰۰۸ فوران کرد مردم سرتاسر جهان شاهد رنگمایه های فوق العادی زیبای نارنجی و سرخ رنگی در غروب خورشید بودند. این رویداد دیدنی ناشی از انتشار ذرات خاکستر در اتمسفر زمین است که باعث شکست بیشتر پرتوهای خورشیدی در آسمان می شوند.

+ نوشته شده در جمعه بیست و هفتم آبان 1390ساعت 23:45 توسط سومc |

چین خوردگی ها چند نوع اند؟

هدف کلی :

آشنایی با چگونگی ایجاد چین خوردگی ها

هدف های جزئی:

آشنایی با مفهوم فرسایش

آشنایی با مفهوم قسمت های مختلف چین خوردگی ها

آشنایی با چگونگی پیدایش چین خوردگی ها

آشنایی با چگونگی ایجاد گسل

پرورش مهارت های جغرافیایی در استفاده از امکانات ساده برای درک بهتر مفاهیم جغرافیایی

+ نوشته شده در شنبه بیست و یکم آبان 1390ساعت 0:29 توسط سومc |

جُغرافیا، جُغرافی یا گیتاشناسی در حقیقت مطالعهٔ روابط بین جوامع متشکل انسانی و محیط زندگی آنهاست. به بیانی دیگر جغرافیا دانشی است که درباره سطح زمین و پدیده‌های طبیعی، آب و هوا، رستنی‌ها، خاک، فراورده‌ها و مانند آن و پراکندگی آن‌ها بر روی زمین و روابط آن‌ها با انسان گفتگو می‌کند. هر یک از موارد مورد بررسی این دانش رشتهٔ ویژه‌ای را پدید می‌آورد مانند زمین شناسی ،هواشناسی،مردم شناسی،ستاره شناسی ،زیست شناسی و ....

واژهٔ «جغرافیا» عربی‌شده «ژئوگرافیا» (به یونانی: γεωγραφία) است که معنی واژه‌به‌واژه‌اش «گیتی نگاری» است.^[جغرافیا مطالعهٔ زمین و اراضی، سیما، جمعیت و پدیده‌هایش است.

نخستین شخصی که از واژهٔ «جغرافیا» استفاده کرد، اراتوسن (سال ۸۹۷/۹۸ تا ۸۱۵/۱۶ پیش از هجرت) بود.

چهار سنت تاریخی در پژوهش‌های جغرافیایی عبارت است از: واکاوی (تجزیه و تحلیل) مکانی پدیده‌های طبیعی و انسانی (جغرافیا به عنوان بررسی‌ای در بارهٔ پراکندگی)، مطالعات منطقه‌ای (اماکن و مناطق)، مطالعهٔ انسان و رابطهٔ او با زمین، و پژوهش در علوم زمین است. با این وجود، جغرافیای نوین نظم و انضباطی همه‌فراگیر است که در درجهٔ نخست به دنبال درک زمین و همهٔ پیچیدگی‌های انسان و طبیعت بوده و تنها منحصر به چیزها و جایشان نیست، بلکه در مورد آن که چگونه تغییر کرده و خواهندکرد نیز می‌باشد.

+ نوشته شده در شنبه چهاردهم آبان 1390ساعت 23:52 توسط سومc |

دنیای ‏جغرافیای

ساختمان زمین

مرز زمین و آسمان-مسطح ترین قسمت کره زمین

10کوه برتر و دیدنی ایران

شناخت زلزله به زبانی ساده

نکاتی که درباره آتشفشانها بدانیم

نوشته های پیشین